Historia rasy jest owiana legendą. Koty te prawdopodobnie powstały w klasztorze w Birmie i były tam czczone jako wcielenia zmarłych mnichów. Nie wiadomo też, w jaki sposób dotarły do Europy. Jedna z wersji zdarzeń mówi o tym, że pierwsze okazy kotów birmańskim przywieziono do Europy w r. 1919 jako prezent od kapłanów khmerskich dla Francuza, Augusta Pavie, badacza i podróżnika. W 1925 pierwszy raz pokazano kota birmańskiego na wystawie, a od lat 60 XX wieku można było spotkać koty tej rasy w Stanach Zjednoczonych oraz Wielkiej Brytanii. Inna wersja głosi, że pierwsza para kotów tej rasy została wykradziona przez sługę ze świątyni Lao-Tsun i sprzedana milionerowi amerykańskiemu Vanderbiltowi w r. 1920.

Bardzo przyjacielskie i życzliwe w stosunku do ludzi, koty te są żywe i towarzyskie, a także ogromnie uparte i wiedzą jak domagać się o swoje racje. Inteligentne i pojętne potrafią porozumieć się z innymi domowymi zwierzętami. Bardzo lubią dzieci. Są raczej nieufne wobec obcych, i szczególnie przywiązują się do jednego, wybranego przez siebie członka rodziny. Nienawidzą samotności i potrzebują towarzystwa ludzi.

Kot birmański ma wydłużone ciało, okrągłą głowę z krótkim pyskiem, jednak nie tak krótkim, jak u kota perskiego, "rzymski" nos, szafirowo-błękitne oczy i gęste, jedwabiste futro.

Umaszczenie kotów tej rasy to klasyczny colourpoint (znaczenia na łapkach, pyszczku, uszach i ogonie w kolorze kontrastującym z bladym kolorem futerka na grzbiecie), który jest wzbogacony o białe skarpetki na przednich łapkach oraz "ostrogi" na łapkach tylnych. Kolor tych "zakończeń" jest zawsze śnieżnobiały. Genetyka tej cechy jest niejasna; kot birmański to jedyna rasa mogąca pochwalić się tą cechą.